SBO de Tender

Aanleiding

De Tender is een school voor speciaal basisonderwijs in Enschede. Het is een grote school met een fors, toegewijd team van onderwijsspecialisten. Kinderen ‘met een verhaal’ komen terecht op De Tender; de meeste van de leerlingen hebben een indicatie. Lesgeven op een school als deze vraagt bijzondere capaciteiten van de leerkrachten en alle professionals eromheen. Alleen al daarom is de binding tussen deze mensen, met de leerlingen en hun ouders en/of voogden cruciaal. Ieder kind moet zich op De Tender volledig kunnen ontplooien. Van die opdracht is het team zich meer dan bewust. De resultaten staan – of vallen – met heldere communicatie gebaseerd op afspraken.

Gedrag is één van de thema’s die bij De Tender continu op de agenda staat; om dat positief aan te sturen is Positive Behaviour Support (PBS) ingevoerd. Deze methode is gericht op het creëren van gewenst gedrag. Wij hebben de vraag gekregen of we de communicatie rondom de aanpak ‘Positive Behaviour Support’ (PBS) willen ontwikkelen, zodat deze volledig ingebed zijn in school en waar deze voor staat. Daaraan is ook de herinrichting van de gezamenlijke ruimtes in de school gekoppeld.

Kernwaarden: inspirerend uitnodigend

Kernwaarden vormen de basis voor gezamenlijk gedrag: het zijn de principes die leidend zijn voor het gedrag in school en de relatie met de buitenwereld. Het team van De Tender is zich bewust van de rol die kernwaarden voor hen kunnen gaan spelen, maar een eenduidige, gemeenschappelijke visie daarover en sterk communicatieplan daarbij ontbreekt. Jobra heeft dit in samenwerking met het team opgepakt. Er is een aantal keren met de directeur, het PBS-team en het volledige team gesproken om de kernwaarden te ontwikkelen, met een glasheldere verbinding naar PBS. Dit begint met het ontdekken van de kernwaarden van de school, waaraan vervolgens de kernwoorden van PBS zijn gekoppeld. In de beschrijving van de kernwaarden zijn de kernwoorden opgenomen, waardoor er een heldere en directe verbinding ontstaat tussen de overtuigingen (de waarden) van de school en de gedragsregels (de woorden) van PBS. De kernwaarden worden zichtbaar gemaakt door middel van foto’s. Voor de communicatie van de regels is gekozen voor rijm. Rijmpjes maken het gemakkelijk om de regels te onthouden; bovendien maakt de rijmvorm het speels en toegankelijk, wat zeker een plus is voor deze doelgroep.

De aanpak: van concept naar realiteit

Jobra is met De Tender explorerend aan de slag gegaan. Er is een aantal voorstellen ontwikkeld en al pratend en vooral luisterend, is het beste antwoord op hun vraag ontwikkeld. Uiteindelijk is besloten om met fotografie te gaan werken en een aantal kinderen van De Tender op de foto te zetten. Aan hun beelden zijn de vijf kernwoorden van PBS en de kernwaarden van de school gekoppeld. Deze krijgen een plek in school, samen met een vernieuwde inrichting en aankleding van de hal en de gangen.

Voor de visuele vertaling van de kernwaarden en kernwoorden is topfotograaf Jaap Stahlie ingeschakeld. In de centrale hal van de school hangen levensgrote foto’s van de kinderen. Aan elke foto is een PBS-begrip verbonden: respect, zelfstandigheid, verantwoordelijkheid, veiligheid en plezier. De verdieping naar de kernwaarden is te zien in de gang naar de kamers van de directeur en de onderwijsprofessionals. Hier hangen de foto’s van de kinderen, gekoppeld aan de kernwaarden van De Tender: Wij koesteren je (vertrouwenwekkend); Wij kennen jou en jij kent ons (persoonlijk); Wij zijn altijd positief (krachtig); Wij nemen risico’s (veelbetekenend); Wij zijn jouw brandstof (vooruitstrevend). Bij elke kernwaarde staat een korte, verdiepende beschrijving die voor iedereen te lezen is. Zo wordt glashelder waar De Tender voor staat en wat je van de mensen van deze school mag verwachten.

Ook de inrichting van de hal is afgestemd op de behoeften van het team om hun kinderen volgens de PBS begrippen, kernwaarden en -woorden te laten werken. Zonder deze inrichting hebben de woorden zelfstandigheid, verantwoordelijkheid, plezier, veiligheid en respect weinig betekenis. Er zijn twee vrije vorm-tafels en twee tafelgroepen met verrijdbare tafels in de hal geplaatst, die dynamische groepssamenstellingen stimuleren waarbij kinderen in groepen maar ook zelfstandig kunnen werken.

Van groot belang daarbij is het hebben van respect voor elkaar en elkaars werkruimte, zowel bij een groepstafel als bij iemand die met een eigen tafeltje een rustige plek opzoekt om zelfstandig te kunnen werken. Ook is een knusse leeshoek gecreëerd onder de trap, waar kinderen zelfstandig kunnen lezen of leren en waar ook voorgelezen kan worden aan jongere kinderen. Ieder kind leert om het meubilair na afloop weer in de juiste opstelling terug te plaatsen, zodat je de hal netjes achterlaat voor de volgende. Dit draagt bij aan respectvol zijn naar mensen en dingen, maar zorgt er ook voor dat het kind zich verantwoordelijk voor iets voelt; wat niet vanzelfsprekend is voor deze kinderen.

De PBS-regels zijn door middel van rijm in school zichtbaar gemaakt. Rijmpjes maken het gemakkelijk om regels te onthouden: jonge kinderen onthouden deze moeiteloos. Als de leerlingen de regels jong leren, nemen ze die de hele schoolperiode mee. De leerkrachten zorgen ervoor dat de regels herhaald worden en in de praktijk betekenis krijgen. Daarnaast is er ook een beloningssysteem gekomen, waarbij speciaal voor De Tender ontworpen muntjes gebruikt worden om gewenst gedrag te belonen. Dit stimuleert de kinderen om de regels ook uit te voeren.

SBO de Tender

Bezoek de website